Home · Forum · Regels · Artikelen · Links
Nifterlaca
Welkom! Log in Registreer een nieuw account

Re: 1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

13 september 2017 14:56
Middeleeuwse afstandsmaten … ik haat ze winking smiley.
Ze zijn zelden goed gedefinieerd en zie er maar eens achter te komen waar en wanneer ze in gebruik waren. Niet te doen.

Ik kwam op de Rasta / Doppelleuga middels het Duitse Wikipedia-lemma Meile (in de tabel onder ‘Vergleich’).
Helaas geen verdere info over waar en wanneer.
Wel valt op dat een aantal Europese ‘Mijlen’ een lengte toegedicht wordt die zo ongeveer tussen 4.5 en 5.0 km ligt.
De ‘Landleuge’
De Franse ‘lieue commune’
De Zwitserse (naamloos)
De Engelse ‘land league’
De Portugese ‘légua nova’
En dus de ‘germanische Rasta, auch „Doppelleuge“’
Dat deze allemaal, net als de ‘Hollandse Mijl’ te doen hebben met ‘1 uur gaans’ lijkt mij zeer waarschijnlijk.

Verder zoeken leverde nog niet veel concreets op. De link van Lolke vond ik wel interessant: (Johannes Hoops, Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Volume 18)
Daarin staat namelijk onder het lemma ‘Leuga’, Lolke schreef het al, “1 rasta = 3 röm. Meilen = 2 Leugen = 4400 m)”.
Er staat ook een verwijzing bij: “Isid. etym. 15,17 ed. Hultsch, Script. metrolog. II, 138, 21: duae leuvae sive miliarii tres apud germanos unam rastam efficiunt”.

Isid. etym. staat voor: Isidorus van Sevilla, Etymologiae (ook wel: Origines). Eigenlijk een soort encyclopedie van 20 boeken (6e/7e eeuw).
Het merkwaardige is dat boek 15 helemaal geen hoofdstuk 17 lijkt te hebben. In alle edities die ik bekeken heb gaat het niet verder dan 16 (hoofdstuk 16 heet ‘De Itineribus’ en gaat volgens mij over wegen en afstanden, maar niks over de rasta. De quote komt hier niet voor.

(Elders vond ik voor dit zinnetje een verwijzing naar Etymologiae bk. IV, ch.xxv, maar dat slaat helemaal nergens op. Er stond overigens wel dezelfde verwijzing bij naar Hultsch.)

Hultsch, Script. metrolog. II, 138 staat voor:
Hultsch, F. (1866). Metrologicorum scriptorum reliquiae, deel II, p. 138
Oordeel zelf. Het zinnetje staat er inderdaad, in een hoofdstukje getiteld ‘Excerpte ex Isidoro’ (begint p. 135), maar ik snap dus niet waar hij het vandaan heeft.

Na lang zoeken en veel oude boeken heb ik misschien toch wel iets van waarde gevonden. Namelijk een oorkonde van Lodewijk de Vrome uit 815.
De oorkonden van Lodewijk de Vrome zijn erg lastig te vinden, ze ontbreken b.v. in de MGH. Maar een uitgave van de bewuste oorkonde vond ik in Archiv für Hessische Geschichte und Altertumskunde, volume 2, p. 204-205 (1841)

Lodewijk de Vrome schenkt Michelstadt aan Einhard.
De volgende zinsnede is waar het mij om draait: “… inter campum et sylvam Leugae duae, id est rasta una.”
Dit is volgens mij het harde bewijs dat 1 rasta = 2 leugae en dat die maat dus in de 9e eeuw in ‘Germanië’ in gebruik was.

Uiteraard is hiermee niet bewezen dat het ‘miliaria XIIII’ uit de Annales Fuldenses (882), de betekenis heeft van 14 rasta = 14 uur gaans. Maar uit te sluiten is het m.i. niet.
Helaas zijn in de AF nauwelijks afstanden te vinden, zodat niet te achterhalen valt welke betekenis de auteurs aan ‘milliaria’ geven.

Er moeten toch degelijke onderzoeken bestaan naar die (vroeg)middeleeuwse maten?
Helaas, ik krijg ze niet gevonden.


Groet,
Dagobert


Science: An orderly arrangement of what at the moment seem to be facts.
Onderwerp Auteur Gepost

1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

Lolke 13 september 2017 09:58

Re: 1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

Dagobert 13 september 2017 14:56

Re: 1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

Lolke 13 september 2017 17:13

Re: 1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

Dagobert 13 september 2017 17:54

Re: 1 uur gaans - Hollandse Mijl - Rasta - Doppelleuge

Erik Springelkamp 13 september 2017 18:26



Sorry, alleen geregistreerde gebruikers mogen berichten plaatsen in dit forum.

Klik hier om in te loggen