Home · Forum · Regels · Artikelen · Links
Nifterlaca
Welkom! Log in Registreer een nieuw account

Re: Vlaamse Waddenzee

03 juni 2022 17:17
Dagobert Schreef:
-------------------------------------------------------
> Mee eens. Getijdegeulen landinwaarts zullen er
> zeer zeker geweest zijn. Geulen om achter de
> waddenkust ‘evenwijdig’ aan die kust naar het
> zuidwesten te varen is vermoedelijk minder zeker.
> En hier geldt natuurlijk hetzelfde als varen
> buitengaats langs de kust. Om te kunnen zeilen heb
> je gunstige wind nodig. In vaargeulen en andere
> ‘binnenlandse’ stromen luistert dat nog veel
> nauwer.

Als de wind niet gunstig is, kun je er bomen, dat is een efficiënte methode. Dat kan je buitengaats niet. Als je wilt roeien is het water er rustig, en gaat roeien dus ook veel efficiënter. Maar bomen zal op de binnenwateren sowieso een veel toegepaste voortstuwing geweest zijn, als jagen niet mogelijk was. Een stukje op zeil bij gunstige wind was dan een bonus.

In feite dezelfde principes als voor de tjalk van mijn overgrootvader.

> De mogelijkheden om te corrigeren bij nadering van
> de overkant zijn erg beperkt. Er is heel goed
> zicht nodig om de kust op tijd te kunnen
> waarnemen. Dat goede zicht is er op de Noordzee
> waarschijnlijk vaker niet dan wel.

Voor zo'n overtocht wachtte men op goed weer, weken als het moest, of een hele winter.

Bij goed weer zie je de kust goed vanaf 30 km, verder als er hogere heuvels zijn en als je af en toe een man de mast in hijst.

Bij rugwind heb je toch wel een correctieboog van zeker 60 graden beide kanten op.

Als de wind niet perfect van achteren komt voor de ideale route mik je hoger dan het gewenste doel, dan kan je aan de overkant afvallen om te corrigeren.

Koers houden zonder kompas is bij goed weer dag en nacht niet zo heel moeilijk, als het over een paar dagen gaat. Dat zie je ook uit het stukje Bloemhof dat ik poste: die koggen voeren rustig zonder kompas van Wight naar Bretagne, en vandaar naar Galicië. Dat zijn allebei trajecten waarbij je grotendeels buiten zicht van de kust bent.

Een schipper weet hoe laat hoe hoog de zon staat in de streek en het jaargetijde, daarmee, en met zijn eigen tijdgevoel kan hij op ieder moment behoorlijk goed bepalen waar het Zuiden is. De windrichting en de golven zijn ook richting-indicatoren die slechts langzaam veranderen, maar eventuele veranderingen gaan gepaard met andere meteorologische verschijnselen, zoals temperatuurveranderingen, windkrachtveranderingen, wolkvorming.

Je hebt helemaal geluk als de (halve) maan overdag aan de hemel te zien is. Zon en Maan liggen namelijk op één cirkel, waarvan het hoogste punt precies in het Zuiden ligt. 's Nachts leveren de sterren je altijd voldoende richtingsinformatie.

> Er is
> nauwkeurige kennis over de kenmerken van de kust
> nodig. Een kust in de verte waarnemen is één,
> structuren aan en op die kust waarnemen én
> herkennen(!) is nog heel iets anders. Het is maar
> de vraag of de wind het toestaat om in de gewenste
> richting te corrigeren en als je de kust al goed
> in het zicht hebt is ook de afstand waarbinnen nog
> te corrigeren valt beperkt.

Dat valt wel mee, zoals ik boven al betoogde.

Een voorbeeld:

Stel ik wil van Oost naar West oversteken.
Als de wind uit het Noordoosten komt, vaar ik zoveel mogelijk naar het Noordwesten, dan kan ik aan de overkant naar het Zuiden varen om mijn doel te bereiken.
Bij wind uit het Zuidoosten begin je richting Zuidwesten.

> Met andere woorden … de kans dat je aan de
> overzijde nog lange trajecten langs de kust moet
> zeilen - en alsnog steeds moet wachten op gunstige
> wind - is m.i. erg groot.

Wel, als het toch niet in één keer raak was met de voordewindse correctie, dan moet je inderdaad een tijdje aan de kust wachten voor het laatste stukje. Maar bij kustvaart moet je dat de hele tijd. Zie ook Bloemhof en het gedoe om vanuit een Galicische haven naar Portugal te varen. En langs die Atlantische kust hebben ze nog een aantal dagen heen en weer gezwabberd omdat de wind niet wilde meewerken. Natuurlijk hadden de koggen het voordeel om op volle zee veel comfortabeler te zijn dan de vroeg-middeleeuwse scheepjes. Een paar dagen dobberen was niet zo'n probleem. In het vervolg hebben ze zelfs in één lang traject van de westkust van Portugal naar Barcelona gevaren, maar toen hadden ze wel erge dorst gekregen. Dat moet weken geduurd hebben.

> Ben ik te pessimistisch?

Ik denk het wel.

> Laten we aannemen dat de litus Saxonicum inderdaad
> gericht was op het verdedigen tegen Saksische
> piraten. Het meest noordelijke fort is dan
> Brancaster geweest, bij The Wash. Noordelijker,
> richting Humber, werden kennelijk geen Saksische
> piraten verwacht (mogelijk wel Picten).

Er is natuurlijk een flinke (ongedocumenteerde) ontwikkeling in de scheepstechniek tussen 400 AD, de tijd van de 'piraten', en de tijd van de 'Friese handel'.

Die eerste piraten zullen met volbemande roeiboten gekomen zijn en liever de Zuidelijke Noordzee hebben overgestoken. Het zeezeilen zal later opgekomen zijn, mijn inschatting is dat men zo in de loop van de zesde eeuw met een kleine bemanning met een zeilschip kon oversteken naar de Oostkust van Engeland.

Langs die Oostkust, en dan niet persé in het Zuiden, zijn de laatste tijd veel archeologische vondsten gedaan waarbij men individuele hoeven in 'Angelsaxische stijl' vindt, te midden van ouder bestaande nederzettingen. Ook vindt men dan ten dele 'continentaal DNA'. Hier lijken toch hele families vreedzaam gemigreerd te zijn en direct deel uitgemaakt hebben van de lokale bevolking. Zouden die helemaal langs Kales gekomen zijn? Zouden die dan niet in het Zuiden zijn blijven hangen, waar al vroeg 'Saksiche' machtscentra ontstonden? Mijn gevoel zegt me dat die de Noordzee noordelijker zijn overgestoken. Kwamen zij als Angelen migranten naar Engeland, en niet als Saksen agressors? Is er taalkundig nog een anderszins moeilijk te verklaren grotere overeenkomst tussen Fries en Oost-Engels dan tussen Fries en Zuid-Engels?
Onderwerp Auteur Gepost

Sceattas

Dagobert 31 mei 2022 13:25

Re: Sceattas

Upbergen 31 mei 2022 23:57

Humberland

Erik Springelkamp 01 juni 2022 14:29

Re: Humberland

Upbergen 01 juni 2022 21:43

Re: Humberland

Dagobert 02 juni 2022 00:59

Vlaamse Waddenzee

Erik Springelkamp 02 juni 2022 11:48

Re: Vlaamse Waddenzee

Dagobert 03 juni 2022 13:37

Re: Vlaamse Waddenzee

Erik Springelkamp 03 juni 2022 17:17



Sorry, alleen geregistreerde gebruikers mogen berichten plaatsen in dit forum.

Klik hier om in te loggen